فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩١٣ - فصل گفتار در غايت

مقتضى الحكمة مضاف و مضاف اليه، مبتداء و خبرش جمله « ايصال كلّ ممكن‌

لغاية» است.

و العناية: معطوفست به « الحكمة » .

علّة فاعل: مضاف و مضاف اليه، خبر براى مبتداء محذوف كه ضميرى باشد

راجع به « غايت » .

بماهيّتها: جارّ و مجرور، متعلّق به فاعل است و حرف جارّ به معناى « مع »

مى‌باشد.

معلولة: معطوف است به « علّت » بحذف عاطف.

له: جارّ و مجرور، متعلّق به « معلولة » است همانطوريكه « بانيّتها » چ نين است.

ترجمه: زيرا طبق حكمت و عنايت رحمانى هر ممكنى هدفش رسيدن به غايتى‌

است و آن از نظر ماهيّتش علّت فاعلى و باعتبار وجودش معلول آن مى‌باشد.

شرح عربى:

غرر فى البحث عن الغاية

و كلّ شيئ، فى فعله، غاية، مفعول مقدّم، مستتبع، حتّى فواعل هى‌

الطّبايع.

فاذا كانت للطّبايع و هى عديمة الشّعور غايات كما سنشير اليه فكيف‌

لا تكون لمبادى عالية و الشّعور عين ذاتها ماهيّة أو وجودا.

ترجمه:

فصل گفتار در غايت‌

هر شيئى در فعلى كه انجام مى‌دهد مستلزم و مستتبع غايتى است حتّى‌

فاعل‌هائى كه طبايع باشند.

و وقتى براى طبايع كه فاقد شعور هستند غايات باشد چ نان چ ه بزودى بآن‌